HERMAN HEIJERMANS
toneelschrijver in zijn en onze tijd

Heijermans' toneelteksten online:

Het testament
Blijspel-ontwerp

Tekstversie
Naar het menu | Terug naar de hoofdpagina

 

Personen

Boer Bas
Teun   }
Klaar  } kinderen uit zijn eerste huwelijk
Kees  }
Jaap  } kinderen uit zijn tweede huwelijk
Griet  }
De notaris
Twee klerken

 

I.

Een eenvoudige boerenkamer. Teun, Klaar, Kees, Jaap, Griet buigen zich angstig naar de bedstee.

Kees  Hij is dood.

Teun  Dat lieg je!

Jaap  Zie jij hem dan nog bewegen?

Klaartje  Z'n ogen trekken.

Kees  Hou een kaars bij z'n mond.

Kees  Wat zei ik je? Hij is dood.

Teun  Ja hij is dood, die stommerd.

Griet  Nou! Nou! Het blijft toch onze vader.

Teun  Dat zit nog. As-ie jullie moeder niet getrouwd had waren we nou met z'n tweeën om op te delen! En wie erft er nou? De stommeling om geen testament te maken!

Kees  Dat weet je niet.

Teun  Heit-ie het me gister zelf niet gezeid!

Jaap  Wie had gedacht dat-ie zo zou gaan leggen, zo sterven!

Teun  In elk geval ik deel niet met jullie op! Klaar en ik zijn van het eerste huwelijk. Mijn moeder had centen ingebracht, die van jullie is van de koeien vandaan gesleept! Ik geef geen cent!

Jaap  Jij het niks te geven! Wij zullen wel nemen! We hebben jou godbeter niet nodig!

Teun  Jij kan een pak van me....

Griet  Nou geen ruzie!

Kees  Waarom wil je ruzie maken? Ik weet beter.

Teun  Wat weet jij beter?

Kees  Er is nog geen sterveling in het dorp die 't in de gaten het dat vader gestorven is, niet?

Teun  Wat wou je daarmee?

Kees  Nou, heb geduld. Ze weten alleen dat-ie ziek is. As we z'n bedstee dicht smijten en een van ons in de andere gaat leggen en de slaapmuts van de boer op z'n kop steekt, dan kennen we de notaris laten roepen en een testament maken naar onze zin, hè? En morgen laten we an iedereen zien dat vader gestorven is. De notaris merkt er niks van as we de grote lamp uitblazen en alleen het kleine lichie oplaten. Wat?

Teun  Bliksems! Bliksems!

Jaap  En wie mot er gaan legge?

Kees  Jij natuurlijk. Jij spreekt krek as vader.

Een stilte. Zij kijken elkaar aan. Teun smijt de bedsteedeuren toe, zet er een stoel voor.

Teun  Die inval is niet stom. Daar kraait geen haan na. Maar hoe motten we verdelen? An jullie hongerlijers komt niks toe.

Kees  As je zo begint, man, gebeurt er helemaal niks. Neem jij en Klaar het huis, de erf en de koeien, geef ons het land. Dan trekken jullie het meeste voordeel.

Klaar  Dat zou je willen. Jullie het land! Nee daar tree ik niet in.

Griet  Geef ons dan het huis en de erf.

Kees  Laten we geen tijd verdoen met klessen. Griet ga jij de notaris waarschouwen. Dan zullen wij vier terwijl netjes de boel regelen. Je zegt hem niks anders dan dat vader op sterven leit en dat-ie dadelijk mot kommen. Vort meid!

Teun  Ik heb er niks tegen dat jullie het land neemt, maar het hooi en de opstand is voor ons.

Kees  Dat vinden we wel. Ga nou es rustig zitten. Dan praten we er over.

 

II.

Verschijnen de notaris met twee klerken en Griet.

Notaris  Wel, wel boer Bas, ben je er zo naar aan toe. Wel, wel man wat ga je beginnen.

Jaap  't Loopt af meneer... me hart... me hart...

Notaris  En wou je je testament maken?

Jaap  Ja meneer... O! O! Wat ben ik ziek! O! O!

Notaris  Zet de tafel hier bij de bedstee en het licht dichterbij.

Jaap  O nee! O nee! Geen licht! M'n ogen kunnen geen licht verdragen. O! O!

Notaris  Best! Best! Al wat je maar wil. Jongen, jongen, wie had dat gedacht. Voor twee dagen was-ie nog bij me!

Teun  Bij u?

Notaris  Ja, ja, en sprak over niets.

Teun  Een ongeluk leit in een klein hoekie.

Notaris  Het is wel ongelukkig, wel ongelukkig. Ziezo boer Bas, alles is klaar.

Jaap  Haast je dan wat - ik ben haast te zwak om te praten.

Notaris  Ik ben klaar.

Jaap  Mijn boerderij vermaak ik an de kinderen uit m'n eerste huwelijk.

Notaris  De namen er bij noemen!

Jaap  Ik heb het zo benauwd. Haast je dan toch wat! An m'n zoon Teunis en me dochter Klaartje.

Teun  Dank je wel vader.

Klaar  O vader, dank je wel!

Notaris  Sust! Sust! Heb je genoteerd, klerk?

De klerk  Ja mijnheer.

Jaap  De erf is voor de kinderen uit mijn tweede huwelijk.

Teun  Dat lieg je!

Notaris  Schaam je Teunis! Wat bezielt je om zo je stervende vader toe te spreken?

Kees  Vader weet drommels goed wat-ie doet! Jullie de boerderij, wij de erf!

Teun  Maar dat is de afspraak niet!

Notaris  Een mondelinge afspraak betekent niets. En hou nou je mond!

Jaap  Ja hou je mond Teun, slechte zoon, of ik onterf je! De erf laat ik na aan de kinderen uit m'n tweede huwelijk, Kees, Jaap en Griet.

Teun  Nou en je liegt het!

Notaris  Hou je mond! Noteer de wil van de stervende, klerk.

Teun  Wat let me of ik vlieg hem an!

Kees  Nou die Jaap is een olijkerd! Daar hadden we helemaal geen recht op!

Notaris  We zijn zover boer Bas.

Jaap  De koebeesten zijn voor me zoon Teun en me dochter Klaar.

Klaartje  Ja maar de erf die mot er ook bij, versta je Jaap?

Kees  Wie Jaap! Wat Jaap! Jaap is op het land.

Klaartje  Nou ik zeg...

Notaris  Sust! Jullie gedraagt je niet betamelijk. Verder boer.

Jaap  En het land met het hooi en de opstallen... vermaak ik an het kind waarvan ik het meest hou... an me zoon Jaap.

Kees  Ja, dat kan je begrijpen!

Klaar  Schobbejak!

Griet  Gemene bedrieger!

Teun  Wel allemachtig!

Notaris  Stilte! Zoiets heb ik nog nooit bijgewoond!

Teun  Nou en het gebeurt niet!

Kees  Nee d'r gebeurt niks van!

Klaar  Ik krab hem nog net zo lief z'n ogen uit!

Notaris  Ik zal jullie moeten verzoeken de kamer te verlaten. Je gedraagt je schandelijk en ongepast.

Teun  Je schrijft er geen woord van op!

Jaap  O wat een slechte kinderen! O! O!

Kees  D'r uit, uit de bedstee! D'r uit!

Teun  Trek hem er bij z'n poten uit!

Klaar  Oplichter!

Griet  D'r uit dief! D'r uit!

Notaris  Dat gaat de perken te buiten. Ik zal verbaal opmaken van jullie houding.

Teun  Wat verbaal! Het is me broer Jaap zelf die in de bedstee leit!

Notaris  Ben jij het Jaap?

Jaap  Verrajers!

Notaris  En waar is de boer?

Kees   Hier leit-ie!

Notaris  Boer Bas! Boer Bas!

Doek

Menu van pagina's in tekstversie

De website
Hoofdpagina
Doelstelling
Over de editie
Opzet van de website
Aangepast lezen
Biografische notitie
Over ons en contact
Teksten online
Verkrijgbare teksten
De 7 vette dagen
Het testament
Het antwoord
Kwelling
Brief in schemer
Herenhuis te koop
De buikspreker
Het zevende gebod
Het pantser
Overige pagina's
Welkom in Villa Evenrust
Varia: socialistische tendenz
Kolder in de Jonge Jan
Scheveningse vissers
© deze website: 2015 M.G. Vonder, Amsterdam

Terug naar hoofdpagina

colofon

Deze website is gestart op 3 december 2014, bij gelegenheid van de 150ste geboorte­dag van Herman Heijermans Jr.
Deze website is met de grootst mogelijke zorgvuldigheid samengesteld. Voor eventuele schade, ontstaan door fouten in de inhoud, aanvaarden wij echter geen aansprakelijkheid. Mocht ondanks onze inspanningen een auteursrechthebbende aan de aandacht zijn ontsnapt, dan verzoeken we deze vriendelijk zich in verbinding te stellen met de redactie.
email: M.G. Vonder
post: W. Passtoorsstraat 12-1
1073 HX Amsterdam