HERMAN HEIJERMANS
toneelschrijver in zijn en onze tijd

Opzet van het Herman Heijermans-project

Tekstversie
Terug naar de hoofdpagina

Doel

Het doel van deze website is tweeledig: wetenschappelijk en dramaturgisch.
Het wetenschappelijke doel is te komen tot een digitale kritische editie van Heijermans' toneelwerken. Alle stukken zullen nauwgezet worden weergegeven naar hetzij de eerste druk, hetzij de laatste door Heijermans geautoriseerde versie (diplomatische weergave) en gedigitaliseerd. Vervolgens zullen zij van uitgebreid commentaar worden voorzien (annotatie).
In de speelversie zullen de stukken waar nodig voor beter begrip van de 21ste eeuwse toeschouwer, worden omgezet in hedendaagse taal (actualisatie), interpunctie en accentuering worden gemoderniseerd en de spelling wordt aangepast. Daarbij wordt vooral gedacht aan een levende toneelpraktijk.
Dit doel: annotatie, digitalisering en actualisatie wordt samengevat als ADA.
Zie voor een voorbeeld van diplomatische weergave de teksteditie van "In de Jonge Jan".

De opzet van het ADA-project.

Annotatie. Na vaststelling van de tekst worden de stukken voorzien van uitgebreid commentaar, de annotatie, zodat het antieke zilverwerk als het ware flink wordt opgepoetst en begrijpelijk wordt voor lezers van de 21ste eeuw. Voor de presentatie van de annotaties wordt gekeken naar state-of-the-art digitale kritische edities, zoals de brieven van Vincent van Gogh, De Trein der Traagheid van Johan Daisne en Huckleberry Finn van Mark Twain. Zie voor een bespreking de afzonderlijke pagina over digitale kritische edities.
Digitalisatie. Van de stukken van Heijermans is ongeveer de helft digitaal verkrijgbaar, vooral via de website van DBNL (digitale bibliotheek van de Nederlandse taal- en letterkunde). De weergave daarvan is echter op enkele uitzonderingen na, in de vorm van PDF's (alleen-lezen) en zogenaamde ongecorrigeerde OCR-bestanden. Met OCR (Optical Character Recognition) wordt gepoogd van een fotografische PDF-weergave een tekstbestand te verkrijgen. De software voor tekenherkenning is echter verre van optimaal, zodat nauwgezette correctie altijd nodig is, een zeer tijdrovend karwei. De echt goede software zoals bijvoorbeeld Google die gebruikt, is bovendien enorm duur. Digitaliseren van gedrukte teksten blijft daarom voorlopig nog monnikenwerk, reden waarom Heijermans' werken hier over een periode van vijf tot tien jaar zullen worden aangeboden en ook niet gratis verkrijgbaar zullen zijn.
Actualisatie. Met diplomatische tekstweergave en annotatie zullen echter vooral lezers worden bereikt die enigszins zijn ingewijd in de letterkunde van rond 1900 en niet zozeer een groter publiek in de toneelzaal, zoals Heijermans dat verdient. Onderwerpen zoals het geldverkeer, de gebruiken op zee en het werk in de mijnen zijn, voorzover nog bestaand, heden ten dage wezenlijk verschillend van de omstandigheden rond de vorige eeuwwisseling. De bedoeling is daarom om tevens een aantal boekjes te laten verschijnen waarin deelaspecten van de werken worden belicht, teneinde ze voor een nieuw publiek begrijpelijker te maken. Verder worden de speelversies aangepast waar dat mogelijk is zonder ze diepgaand te bewerken.

Wat komt er op deze website?

Het geheel van "Herman Heijermans, toneelschrijver in zijn en onze tijd" rust op drie poten:
I. een algemeen, informatief deel (gratis);
II. een interactief deel, waaraan iedereen kan bijdragen (onder vrije licentie);
III. een deel, bestemd voor de digitale kritische uitgave van alle toneelwerken (betaald).

Op deze website vindt u mettertijd:

  • dramaturgie: speelteksten van (uiteindelijk:) alle toneelwerken, met gegevens voor toneelgroepen;
  • receptie: recensies, correspondentie en studies van tijdgenoten en latere auteurs;
  • biografie: beschrijvingen van Heijermans' leven, zijn toneelpraktijk en zijn contacten met andere kunstenaars;
  • sociografie: geïllustreerde weergaven van hoe het leven er in het begin van de 20ste eeuw uitzag;
  • educatie: materiaal voor werkstukken en presentaties, hulpmiddelen voor scholieren en studenten;
  • editie: aanzetten voor een digitale kritische editie van zijn volledig toneelwerk.

Dit in het kader van interpretatie en beter begrip van Heijermans' werk, met name de toneelstukken. Wij hopen dat door "moderne archeologie" een levende Heijermanstraditie wordt bevorderd. Waar nodig krijgt echter ook de tekst een verfje.

Rechtsvorm, sponsors, miscellanea

Te zijner tijd wordt beoogd, de oprichting van Vereniging de Heijermanskring. Doelstelling van deze vereniging zal zijn de verbreiding van het werk van Herman Heijermans in de breedst mogelijke zin, door middel van het stimuleren van de speelpraktijk, opvoeringen, tentoonstellingen en eigen uitgaven. Na oprichting zal de vereniging ook de exploitatie van de website behartigen. Tot dan is deze website particulier initiatief van de oprichter.

Sponsoring staat ten dienste van de doelstellingen de website, zonder ander winstoogmerk dan ter vermeerdering van kennis en begrip van en over Herman Heijermans, in zijn en onze tijd.
Zie voor het sponsorplan de contactpagina onder Doneren.

Menu van pagina's in tekstversie

De website
Hoofdpagina
Doelstelling
Over de editie
Opzet van de website
Aangepast lezen
Biografische notitie
Over ons en contact
Teksten online
Verkrijgbare teksten
De 7 vette dagen
Herenhuis te koop
De buikspreker
Brief in schemer
Het testament
Kwelling
Het antwoord
Het pantser deel een
Het pantser deel twee
Het pantser deel drie
Overige pagina's
Varia: socialistische tendenz
Kolder in de Jonge Jan
Scheveningse vissers
© deze website: 2015 M.G. Vonder, Amsterdam

colofon

Deze website is gestart op 3 december 2014, bij gelegenheid van de 150ste geboorte­dag van Herman Heijermans Jr.
Deze website is met de grootst mogelijke zorgvuldigheid samengesteld. Voor eventuele schade, ontstaan door fouten in de inhoud, aanvaarden wij echter geen aansprakelijkheid. Mocht ondanks onze inspanningen een auteursrechthebbende aan de aandacht zijn ontsnapt, dan verzoeken we deze vriendelijk zich in verbinding te stellen met de redactie.
email: M.G. Vonder
post: W. Passtoorsstraat 12-1
1073 HX Amsterdam